Zelfcompassie als tegenhanger van zelfkritiek

Van verstopt naar gezien

Ik spreek de laatste tijd veel mensen die streng voor zichzelf zijn. Er lijkt altijd wel iets te zijn dat niet goed genoeg is: je prestaties, je uiterlijk, je keuzes, je manier van reageren. Ik herken die stem maar al te goed.

Toen ik klein was, werd er vaak gezegd dat ik me niet zo moest aanstellen als ik verdrietig was. Dat anderen het veel zwaarder hadden dan ik. In plaats van troost en geruststelling kreeg ik harde woorden en kritiek. Niet omdat mijn omgeving slecht was. Het was wat zij zelf hadden geleerd.
Maar voor mij als kind voelde het alsof mijn verdriet er niet mocht zijn.

De kritiek van de buitenwereld ging een eigen leven leiden in mijn binnenwereld. Iedere keer als ik verdrietig was, zei ik tegen mezelf: “Stel je niet zo aan.”

Zo leerde ik al vroeg mijn emoties in te slikken. Me terug te trekken. Stil te worden.
Niet omdat dat goed voelde, maar omdat ik ging geloven dat ik ‘sterk’ moest zijn.

Ik snap dit nu. Ik had als kind simpelweg nog niet het vermogen om mezelf te geven wat ik nodig had: troost, geruststelling, erkenning. Dus die strenge stem sprong ervoor. Met maar één doel: mij veilig houden voor nog meer kritiek van anderen.

Maar als volwassene kan zelfkritiek je tegenhouden in je ontwikkeling. Het zorgt ervoor dat je jezelf kleiner maakt dat je bent, dat je constant probeert jezelf te ‘verbeteren’ en eindeloos twijfelt aan je keuzes. Je raakt het zicht kwijt van wat jij zélf graag wilt.

Ik heb inmiddels geleerd om deze kritische stem als een richtingaanwijzer te zien, een teken dat iets in mij geraakt is en mij nodig heeft. Dat klinkt eenvoudig, maar het vraagt moed en geduld om een ingesleten patroon met zachtheid tegemoet te treden. Toch merk ik dat het met oefening steeds iets natuurlijker wordt.

Door de milde kant in jezelf te ontwikkelen als tegenhanger van de zelfkritische stem, ervaar je meer balans. De strengheid krijgt hierdoor een andere plek en wordt minder bepalend.

Voor mij is dat de beweging van zelfcompassie: van verstopt naar gezien.
Niet door anderen. Maar door mezelf.

Wil je ontdekken wat dit kan betekenen voor jouw organisatie? Plan een blikverruimend gesprek. We luisteren naar jullie verhaal en onderzoeken hoe medewerkers weer vol vertrouwen hun talenten inzetten.

Over Aha!lab
Marleen en Wendy begeleiden medewerkers bij het beter begrijpen van zichzelf, het doorbreken van patronen en het laten groeien van zelfleiderschap van binnenuit. Met verbeeldingskracht, mildheid en een vleugje humor maken ze persoonlijke ontwikkeling leuk, praktisch en blijvend. Goed voor medewerkers én de organisatie.